NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ VỊ VÀ CÁC BẠN ĐẾN VỚI WEBSITE ĐÀI KIẾN AN - HTTP://DAIKIENAN.COM

CÔNG TÁC CÁCH MẠNG THỜI KỲ ĐẦU Ở KIẾN AN VÀ CÁI ĐẸP CỦA KIẾN AN

  • 3446 lượt xem

Đồng chí Bỉnh nói luôn: “ các anh về ngay đi, chúng theo dõi ”. Đồng chí Bỉnh đã bị theo dõi từ lâu, vì mỗi khi đi xa về, là mật thám gọi 
(convocaition), chúng răn đe là chính, chúng kiêng nể đồng chí là một tri thức tên tuổi ở địa phương, chưa bắt, vì không đủ chứng cớ. Mọi người về ngay Phụng Pháp, Hải An (Nay là phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, Hải Phòng), Rồi cũng đi luôn….Phụng pháp là cơ sở duy nhất ở Hải An, người Hải An hoạt động cách mạng có nhiều như các đồng chí Trần Các, Trần Hoạt… (Đông Khê), Ngô Kim Tài, Nguyễn Danh Dy (Hàng kênh ) Phạm Văn Tuy, Lê Xuân Nha… ( An Biên ), Vũ Thị Tính tức Chi ( Phụng Dương,  Phụng Pháp…).v.v. Thời kỳ 1943, 44, 45 tới lui cơ sở này có các đồng chí Phạm Văn Bỉnh,  Vú Quốc Uy ( Bí danh Liên ), Nguyễn Dương Lâm ( tức Dương chột ), Hạ Bá Cang ( Hoàng Quốc Việt )…

Phụng Pháp lúc đó có một người Nhật lấy vợ Việt Nam là cô Bích, từ Hải Phòng xuống mua đất xây nhà ngụ cư và ngoài phố Phọng còn có một tên mật thám Nhật la Nguyễn, rể làng Phọng. Cán bộ ta cảnh giác cao, nên chưa giám phát triển rộng, biết rằng xung quanh có rất nhiều người tốt. Trong xó có hai người được giao nhiệm vụ để tìm mua súng, là Vũ Văn Cồ ( Quen lính Đoan ) và Vũ Đỉnh Thịnh ( lính khố đỏ ), năm 1944, hai anh đã mua được 3 khẩu ( hai Resvolver cớ 8,6 ly, một khẩu Unique cỡ 7,5 ly với 39 viên đạn). Lúc này ở quán Bà Mau ( Lạch Tray) có nhà in báo của Quốc Dân Đảng do Vũ Ngọc Các và Xuân Phương phụ trách, chúng công khai tuyên truyền, lôi cuốn thanh niên, Nhưng cơ sở Phụng Pháp đã ngăn chặn được âm mưu ấy bằng cách truyền đạt điều lệ Việt Minh và phổ biến bài hát" Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc".
năm 1994 cơ sở cách mạng ở Phụng Pháp mở rộng, phát triển lên Phụng Dương ( huyện An Dương ) cách Hải Phòng 14,15km ( nay là  Hồng Phong, An Hải, Hải Phòng), Mọi hoạt động thuận lợi, vì nhân dân Phụng Dương vốn đoàn kết thống nhất, cũng như Tổng Hà Nhuận, Ngọ Dương, và các xã lân cận thuần túy, rất ủng hộ cách mạng. Cuối năm 1944 các đồng chí Phạm Văn Bỉnh, Hạ Bá Cang về Phụng Dương, rồi về Phụng Pháp, chuẩn bị một đoàn cán bộ dùng thuyền bí mật sang Trung Quốc đàm phán hiệp lực đánh Nhật. Một buổi tối vừa về tới Phụng pháp, thì bác Vệ Tiết, quản gia báo ngay "có một ô to sơn màu cứt ngựa tới đậu ở Đỉnh Bắc, Một người Nhật đi bộ vào nhà cô Bích". Không rõ có bị lộ hay không nhưng lập tức ngay tối các đồng chí ta đã vượt lối tắt ra Cầu Rào đẻ xuống Tỉnh Hải (Kiến Thụy ).
Cuối năm 1944, một đoàn 6 đồng chí ( Phạm Văn Bỉnh, Đặng Việt Châu, Dương Đức Hiền... ) do trưởng đoàn Hoàng Quốc Việt dẫn đầu đã lần lượt đi thuyền từ Cầu Rào, Tĩnh Hải men biển tới Đông Hưng (Trung Quốc ) an toàn. Đoàn đi trước tết Nguyên Đán ( không phải sau Tết Nguyên Đán, như trong cuốn " Chặng đường nóng bỏng" của đồng chí Hoàng Quốc Việt. Tôi có hỏi đồng chí Hoàng Quốc Việt thì đồng chí nói đó là lỗi của người ghi chiép). Năm 1945, phong trào phát triển tới cao điểm nhưng do lạn đói, lại bão lũ... lên có lúc đã gián đoạn liên lạc với trung ương, các đồng chí ở Phụng Dương cho biết ở An dương cong có cơ sở Vĩnh Khê Và Lương Quy, lên đã phối hợp liên lạc cùng hoạt động ở An Dương và lân cận, cán bộ chủ chốt ở đây đều đã quen biết nhau từ trước, nên rất thuận lợi. trong thời gian ngắn tuyên truyền, vận động, phong trào An Dương sôi nổi. Anh em đã tới thăm dò trực tiếp Tuần Phủ Kiến An Trần Lưu Mậu và tri huyện An Dương Phạm Thứ Phu. Qua giao tiếp, họ đã nói Nhật có truy hỏi Việt Minh ở Kiến An và An Dương, nhưng họ đều trả lời là có biết Việt Minh qua lại, họ tỏ ý muốn ra đầu hàng... thời gian này vợ đồng chí Dương Đức Hiền tức Thành Thủy (bí danh Tâm) cũng về gặp cán bộ Kiến An ở thị xã ( Cerele des Sport ).
Các huyện của Kiến An đề có phong trào, nhưng tổ chức lại thông qua  nhiều đầu mối khác nhau: Phụng Duơng, Phụng Pháp thừ từ đuờng dây các đồng chí Nguyễn Luơng Bằng ( anh cả đang bị giam ở Sơn La ) và Hoàng Quốc Việt, Đồng thời còn có cả chiến khu Trần Hưng Đạo.
Nói tới đây, điều đáng ghi nhận và mừng là có những lúc " nhú mầm" kiểu bè phái, nhưng chúng ta đã nhanh chóng khắc phục, đoàn kết tốt, vì sự nghiệp chung, ngăn chặn mọi bất đồng, mâu thuẫn... đó là cái đẹp của Kiến An.
Khởi nghĩa lập chính quyền
Rừng cờ đỏ sao vàng tử các huyện lên tỉnh, rồ có cuộc họp lịch sử lần đầu tiên đại biểu các huyện thống nhất thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh do đồng chí Nguyễn Dương Lâm làm Chủ tịch tỉnh.
Sau đó ít tuần, đồng chí Nguyễn Dương Lâm đi công tác khác, Trung ương cử đồng chí Tô Quang Đẩu về thay.
Đồng chí Đẩu, đồng chí Hoạt ( Lê Quang Đạo, Bí thư Hải Phòng) đã về Phụng Dương thị sát thực địa, chọn Phụng Dương làm An toàn khu của Hải Phòng. Tiếp ngay đó một nhà in báo oang chỉnh ( nhà in BÁO NHÂN DÂN CHỦ HẢI PHÒNG ) chuyển ngay lên Phụng Dương, Đồng chí Trần Thàn Ngọ chuyển tới An toàn khu 48 hòm quan trang, quân dụng, vũ khí, tài liệu mật....đồng thời tổ chức Công an xung phong, từ một tổ, có lúc một tiểu đội, trung đội để bảo vệ An toàn khu An Dương, lần lượt các đồng chí chỉ huy trực tiếp la Lan, Thảo, Tiến, Sửu ( Hạnh ) Bảo, Thạch, Hồng... ngoài nhiện vụ bảo vệ, còn xây dựng, huấn luyện dân quân trong các xã lân cận...
An toàn khu khi có lực lượng vũ trang khá mạnh, ngoài lực lượng Công an xung phong, toàn dân Phụng Dương luyện tập côn, quyền, kiếm,  tập bắn súng... có hơn 40 thanh kiếm tốt, 1 mousqueton, 1 súng săn 2 nòng, và 5 súng ngắn ( Colt Harfort, Mauser, browning, unique, An hỏa) và khá nhiều đạn các loại. Tuần lễ Vàng Hải Phòng được tập kết về An toàn khu, các đồng chí Quý Ái, Đỗ Trọng Giang cùng một nhà kim hoàn phố chợ sắt về An toàn khu nấu đúc thành thoi, dùng ô tô chuyển nộp Trung Ương chu đáo, an toàn, bí mật.
Giai đoạn này, chính quyền ta còn non trẻ, lại đối phó vời nhiều âm mưu lật đổ chính quyền của quân Đồng minh ( Tầu Tưởng ở miền Bắc), nấp sau lưng họ là các Đảng phái ( Quốc Dân Đảng, Việt Nam Cách mạng Đồng minh ) công khai hoạt động... Quốc Dân Đảng có  trụ sở ở một số tỉnh,tập trung nhiều ở Hà Nội, Hải Dương, Hải Phòng, họ âm mưu gây thanh thanh thế suốt tuyến Quốc lộ 5, Ngày 12, 13 - 01 - 1946 chúng hành quân, có quân Tầu Tưởng đi hộ tống, lợi dụng khẩu hiệu " Hoa Việt Thân Thiện " với hai xe ô tô ( Cheverolet quân Tầu đi, Buick việt Quốc đi), Họ vào Huyện Thanh Hà Giải phóng đồng đảng, cướp của nhà dân ở phố huyện, sâu đó vào huyện Kim Thành, ra huyện An Dương, nếu họ thắng thì coi như chiếm lĩnh quốc lộ 5 ( theo lời khai của họ khi bị ta bắt gọn ). Nhưng khi tiến vào Kim Thành thì đường đã bị đào hầm chiến đấu, đắp ụ... đảnh phải xuống An Dương trước, rồi ngược đường lên huyện giải quyết nốt Kim Thành. Hai chiếc ô to mà quân Tầu trưng dụng ở bến xe cửa Nam Hà Nội, xe Buick là của Bảo Đại đặt mua, trên đường gửi về Huế, bị Việt Quốc cướp đoạt, chúng tới bến phà Rế lúc 10 giờ ngày 13 - 01 - 1946, đòi sang phà nhưng anh em phà chờ xin ý kiến của huyện. Huyện cho sang nhưng chỉ chở từ xe một, nói là phà yếu, để bố phòng sẵn sàng chiến đấu. Xe chở Quân Tầu sang trước, lên bến chạy tới cổng huyện đỗ, một sĩ quan xuống đòi gặp Chủ tịch Huyện. cuộc gặp ở ngoài cổng huyện đã đối thoại:
- Hoa Việt Thân Thiện tại sao chỗ nào cũng thấy bố trí súng thế kia?
- Ngài yên tâm, nếu ngài không tiến công chúng tôi. Đấy là việc thường xuyên sẵn sàng chiến đấu của chúng tôi
- Chủ tịch giúp quân Đồng minh sang Kiến An lập Hiến binh
- Được, các ngài đi lối này!
Xe Buick lên bến, đến sau xe Tầu thì đỗ lại, trên xe có 6,7 người Việt, không xuống. Anh em nhiều người nóng máu, muốn đánh ngay, và đánh thì chắc thắng. sau khi khởi hành 2 tiếng, hai xe quay trở lại. Họ tới cổng Huyện yêu cầu cho qua phà về Hải Phòng, để sáng hôm sau sẽ đi Kiến An. Lúc này huyện chưa hề biết tin bọn họ cướp, Phá Thanh Hà, giải vây đồng đảng... Hai xe vừa sang phà, thì bưu điện huyện mang điện tín của Ban Chỉ huy Vệ Quốc quân tỉnh yêu cầu đánh, bắt ngay hai xe oto, vì chúng cướp, phá Huyện Thanh Hà. Chúng tôi khẩn cấp lên đường truy bắt, nhưng xe ô tô của huyện hỏng đèn, lái xe không giám lái, đồng chí Chủ tịch trực tiếp lái, vì đồng chí thông thuộc đường ngang ngõ tắt cả huyện, một tiểu đội và hai trinh sát ngồi cả trong xe và trên hai chắn bùn ... sang phà.
Tới Quán Toan sửa đèn điện ô tô và nắm tình hình, thì được biết hai xe ngược liên phía Hà Nội, chủ tịch phóng xe theo, khi tới chợ thấy đèn một xe vụt tắt khi xe giao nhau, đó là xe chở Quân Tưởng không thấy xe người việt. 
Chạy tới 500m, thì thấy xe Buick đõ ở trong đường vào làng Do Nha, mấy lòng súng chĩa ra ngoài. Xe huyện tới Chợ Hỗ ra lệnh báo động toàn huyện. Dân quân đổ ra đường 5, thấy đèn nhấp nháy nhiều nơi, bọn họ liền cho xe chau theo xe Tầu xuống Hải Phòng. Khi tới Quán Toan gặp chướng ngại vật, họ không vượt qua được, anh em xung phong vào xe, bắt gọn cả bọn. Suốt đêm toàn huyện sẵn sàng chiến đấu, tập chung lực lượng ở Quán Toan đề phòng họ tớ giải vây...
Sáng ngày 14 -1 1946, chúng ta giải bọn ho về huyện và lập hồ sơ suốt 2 ngày, trong khi hàng ngàn dân phấn khởi mừng chiến thắng đông nghịt ở phố huyện và Quán Toan. Chúng ta đã chặng đứng âm mưu chiếm đoạt quốc lộ 5 của kẻ địch. Vụ việc này được đồng chí Hoàng Hữu Nam nói: " Trung Ương và Bác Hồ khen ngợi, là vụ đầu tiên bắt quả tang bọn đội lốt chính trị đi cướp "( xảy ra trước vụ Ôn Như Hầu ở Hà Nội ).
BÁO DÂN CHỦ HẢI PHÒNG đã đăng tin ( hiệnbài báo còn được lưu giữ). Tòa án quân sự lập tại NITCHEVO phố Bonnal Hải Phòng xử, do đại tá Vũ Hiển chánh an, Phạm Văn Bỉnh công tố ủy viên, người xem đông kín, bọn họ cũng nghe xử khá đông, nhưng ta bố phòng nghiêm ngặt, không sảy ra chuyện đáng tiếc. Chiếc xe Buick của Bảo Đại, Trung ương điều cho Phó Chủ tịch Nguyễn Hải Thần sử dụng.
Sau hiệp định 6-3-1946
Quân Pháp vào đóng quân ở một số nơi, ngày nào cũng có tiếng súng nổ lẻ tẻ. Ủy ban bảo vệ thành phố thì muốn đánh, Ban liên kiểm Việt - Pháp thì muốn hòa giải.
Tới 19-11-1946, trước kháng chiến toàn quốc một tháng, tình hình rất căng thẳng, trận địa đã hình thành khắp khu phố Hải Phòng, đám tang hơn 20 chiến sỹ ta được nhân dân toàn thành phố tổ chức vếng vĩnh biệt càng gây căm thù giặc, bọn Pháp bị tử vong cũng khá, trong đó có tên quan tư Comoin...Thành phố tăng cường cán bộ xuống Ủy ban khác chiến huyện An Hải. Anh em xin cho đánh ngay trường bay Cát Bi, Nhưng ban chỉ huy  Thành thường trực dưới hầm Ủy ban hành chính ( ngõ Nghè ) là các đồng chí Hoàng Tùng - Bí thư Thành Ủy, Vũ Quốc Uy Chủ tịch Ủy ban bảo vệ Thành, trung đoàn trưởng Dương Hữu Miên, Trần Thành Ngọ không cho mở rộng cục diện chiến sự, Liên kiểm Trung ương còn đang dàn xếp... hòa bình không thể cứu vãn được nên đến 22 - 11 - 1946 đã ra lệnh đánh Cát Bi. Chúng ta đã thắng được bộ tổng điện khen ngợi nội dung: "Bộ Tổng tham mưu cảm kích về tinh thần xung phong của các đồng chí, chưa bao giờ có chiến công oanh liệt như thế trong lịch sử ". Đồng chí Trần Thành Ngọ ký sao lục gửi xuống Hải An.
các đông chí Hồng Thao, Vũ Hòa Bình, Đỗ Trọng Giang, Tống Ngọc Nguyễn Nam Bằng và toàn thể nhan báo Dân chủ đã lên An toàn khu phát hành tờ báo Phản công khắp chiến khu 3 nhưng rồi chũng di chuyển cả sang Vĩnh Bảo. Để bảo toàn chủ lực, ta đã bí mật rút tất cả sang Kiến An. An toàn khu cũng huy động hai thuyền đinh chở 48 hòm quân dụng, vũ khí sang vĩnh bảo. Đồng chí Lê Thanh Nghị đã trực tiếp và giao cho đống chí Nguyễn Đức Hòa cùng đồng chí Bùi Duy Tiệp chuyển cho công binh xưởng kịp lúc nhu cầu.
Mọi công tác ở Kiến An rất hữu cơ với Hải Phòng, còn rất nhiều tình tiết khó quên, rất ấm áp, phấn khởi, nhưng không kể ra đây được hết, e quá dài.
Gặp nhau chỉ thấy nụ cười,
Tình cảm trong sáng đầy với xá gì
Toàn là thất thập lai hy
Chúc nhau thọ, khỏe.... để đi tiếp đường
Thênh thang cao tốc bốn phương
Biển Đông chèo lái, căng buồm có ta
Gửi về Thị xã hôm qua
Mối tình trong sáng đượm đà, hàn huyên
Nhớ đài Phù Liễn tiếp tin
Thiên Văn truyền máu trái tim ước thề
Kiến An ôi ! Đón nhau về
Vui mừng đổi mới, tình quê dạt dào...

VÕ VĂN NGẢI
Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Kiến An
Nguyên Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính huyện An Dương